Mexico thắt chặt thanh toán tiền mặt: Luật ủy quyền hay lệnh cấm?

Thượng viện Mexico vừa thông qua dự luật cho phép Bộ Tài chính (SHCP) chỉ định các lĩnh vực bắt buộc thanh toán điện tử. Tuy nhiên, luật này không cấm tiền mặt và chưa có danh sách ngành nghề cụ thể nào được ban hành. Kết quả bỏ phiếu cho thấy sự chia rẽ trong liên minh cầm quyền. Ở cuộc bỏ phiếu chung, dự luật được thông qua với tỷ lệ 73 phiếu thuận và 34 phiếu chống. Ở cuộc bỏ phiếu chi tiết, tỷ lệ là 72 phiếu thuận và 37 phiếu chống. Đáng chú ý, Thượng nghị sĩ Ricardo Sheffield thuộc đảng Morena đã công khai phản đối đề xuất của chính đảng mình, cụ thể là phạm vi quyền lực mà dự luật trao cho SHCP. Theo nội dung dự luật, các chủ thể tư nhân mặc định vẫn được tự nguyện chấp nhận tiền mặt. Chỉ những lĩnh vực được SHCP xác định là chiến lược mới bắt buộc phải chấp nhận thanh toán điện tử. Hiện tại, các cửa hàng nhỏ, chợ và nhà hàng chưa nằm trong diện bắt buộc. Dự luật có hiệu lực sau một ngày kể từ khi được công bố trên Công báo Liên bang (DOF). Sau đó, SHCP có 15 ngày làm việc để công bố danh sách các hoạt động đầu tiên bắt buộc thanh toán điện tử. Các cơ quan chức năng có thêm 15 ngày làm việc nữa để ban hành quy định thi hành. Một điểm đáng lưu ý là dự luật yêu cầu mọi thay đổi phải được tài trợ từ ngân sách hiện có, không sử dụng thêm nguồn lực công. Điều này đặt ra lo ngại về chi phí tuân thủ mà các doanh nghiệp được chỉ định sẽ phải gánh chịu. Dự luật cũng quy định rằng tiền mặt và séc vẫn được phép sử dụng trong trường hợp xảy ra sự cố kỹ thuật. Các tổ chức phải có biện pháp khắc phục sự cố. Tuy nhiên, ngoại lệ này không được sử dụng thường xuyên để trốn tránh nghĩa vụ thanh toán điện tử. Một câu hỏi mở là liệu việc bắt buộc thanh toán điện tử duy nhất có phù hợp với khung pháp lý về tiền tệ hợp pháp của Mexico hay không. Nguồn tin không đề cập đến vấn đề này. Dự luật đã được gửi lên Tổng thống Claudia Sheinbaum để ban hành. Cho đến khi SHCP công bố danh sách lĩnh vực đầu tiên, tác động thực tế của luật gần như bằng không. Các chuyên gia nhận định rủi ro lớn nhất hiện nay là sự không chắc chắn về định nghĩa. Không một chủ thể kinh tế nào có thể biết mình có bị ràng buộc hay không cho đến khi danh sách được công bố. Rủi ro về tài chính toàn diện cũng được đánh giá ở mức cao. Những người không có thẻ ngân hàng và cộng đồng có vấn đề về kết nối mạng là đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Nguồn tin chỉ cung cấp biện pháp khắc phục tạm thời thông qua ngoại lệ sự cố kỹ thuật. Về mặt chính trị, việc một thượng nghị sĩ đảng cầm quyền phản đối dự luật cho thấy tính chính danh của luật đang bị tranh cãi. Đây không phải là một cuộc thông qua thông thường. Dự luật này là một đạo luật ủy quyền, không phải lệnh cấm tiền mặt. Nội dung thực chất là việc chuyển giao quyền lực cho cơ quan hành pháp. SHCP có quyền xác định các lĩnh vực bắt buộc thanh toán điện tử, nhưng chưa có danh sách nào tồn tại. Các nhà cung cấp giải pháp tuân thủ như thiết bị đầu cuối, mã QR, NFC và hạ tầng ghi nợ trực tiếp được xem là những bên hưởng lợi rõ ràng nhất. Nguồn tin đề cập đến các công cụ được phép thanh toán nhưng không nêu tên nhà cung cấp. Dự kiến sẽ có một chu kỳ tin tức thứ hai khi danh sách lĩnh vực đầu tiên được công bố. Nếu danh sách hẹp hơn kỳ vọng của công chúng, có thể xảy ra làn sóng điều chỉnh thông tin. Điều quan trọng là phải phân biệt giữa tiêu đề và nội dung. Tiêu đề đặt câu hỏi về việc tiền mặt có biến mất khỏi Mexico hay không. Nội dung trả lời rằng tiền mặt vẫn hợp pháp cho đến khi các lĩnh vực được chỉ định. Sự khác biệt giữa kỳ vọng của công chúng và thực tế là rất lớn. Nhiều người cho rằng tiền mặt đã bị cấm hoàn toàn. Trên thực tế, các giao dịch tiền mặt vẫn được phép trong hầu hết các trường hợp. Thời gian thực hiện cũng bị hiểu sai. Luật không có hiệu lực ngay lập tức. Nó có hiệu lực sau khi công bố trên DOF, và các chỉ định đầu tiên chỉ đến sau 15 ngày làm việc, quy định thi hành sau thêm 15 ngày làm việc nữa. Các đối tượng bị ràng buộc cũng bị hiểu sai. Không phải tất cả mọi người, bao gồm các cửa hàng nhỏ và chợ, đều bị bắt buộc. Các chủ thể tư nhân mặc định là tự nguyện, chỉ bắt buộc trong các lĩnh vực chiến lược do SHCP chỉ định. Tính tranh cãi của dự luật bị đánh giá thấp. Kết quả bỏ phiếu chi tiết 72-37 với một thượng nghị sĩ đảng cầm quyền phản đối cho thấy đây không phải là một cuộc thông qua thông thường. Tỷ lệ giữa nhiệt lượng truyền thông và thay đổi cơ bản là rất chênh lệch. Nhiệt lượng tiêu đề cao, nhưng thay đổi cơ bản đến nay gần như bằng không vì chưa có lĩnh vực nào được chỉ định. Tín hiệu bị báo cáo thiếu là sự bất đồng trong nội bộ đảng Morena. Đây là sự kiện quan trọng nhất trong bài viết nhưng lại ít được chú ý nhất. Nguồn tin của bài viết không được xác định, và hầu hết các điểm thông tin không có nguồn trích dẫn. Điều này làm giảm độ tin cậy của toàn bộ nội dung. Cần thận trọng khi đưa ra kết luận. Ngay cả cách đọc đúng ở cấp độ nội dung cũng nên được coi là tạm thời cho đến khi đối chiếu với văn bản DOF chính thức. Câu hỏi đặt ra là liệu SHCP sẽ chọn lĩnh vực nào đầu tiên. Dự đoán hợp lý là một lĩnh vực hẹp, có tính hình thức cao và ít được chú ý, nhằm giảm thiểu phản ứng chính trị. Một câu hỏi khác là liệu Banco de México có nên tham gia giám sát thanh toán hay không. Thượng nghị sĩ Sheffield đã đề xuất điều này trong quá trình thảo luận. Cuối cùng, cần theo dõi xem liệu dự luật có bị thách thức trước tòa án hiến pháp hay không. Cơ sở pháp lý cho thách thức có thể là vấn đề ủy quyền và tính phù hợp với khung pháp lý về tiền tệ hợp pháp.