Pakistan ở bảng B FIFA ASEAN Cup: Solano đi từng bước, hàng thủ đến muộn

Hai mươi ba cái tên. Một buổi tập chính thức khép lại vào thứ Sáu. Và một trung vệ vừa hạ cánh từ Azerbaijan, mang theo cơn ốm chưa kịp tan trong người.

Đấy gần như là toàn bộ thông tin mà Liên đoàn Bóng đá Pakistan (PFF) đưa ra trước khi đội tuyển nước này bước vào bảng B của FIFA ASEAN Cup, nơi Thái Lan, Philippines và Việt Nam lần lượt chờ sẵn. Không một chỉ số kiểm soát bóng. Không một sơ đồ nào được gọi tên. Chỉ có câu nói của huấn luyện viên trưởng Nolberto Solano, được nhắc lại như một câu kinh: “Chúng tôi muốn dùng cơ hội này để thử chính mình trước những đội như Thái Lan, Philippines và Việt Nam.”

Nghe thì khiêm tốn. Nhưng trong một bảng đấu chỉ ba trận, sự khiêm tốn cũng là một cách đặt cược.

23 cái tên, ba trận đấu, hai thành phố

Bảng B của FIFA ASEAN Cup gồm Thái Lan, Philippines, Việt Nam và Pakistan. Sân Si Jalak Harupat ở Bandung là nơi diễn ra phần lớn các trận, riêng cuộc đối đầu với Việt Nam được tổ chức tại Jakarta. Danh sách đội tuyển Pakistan có 23 cầu thủ — vừa đủ cho một đội hình thi đấu, chật vật cho một chuỗi ba trận trong quãng thời gian ngắn.

Điểm đáng chú ý nhất nằm ở hàng thủ. Trung vệ Easah Suliman hội quân muộn vì ốm. Suliman đang thi đấu ở Azerbaijan, và theo phát ngôn viên của PFF, việc anh có ra sân hay không thuộc quyền quyết định của Solano. Đội trưởng Abdullah Iqbal là đầu mối còn lại trong nhóm cầu thủ được PFF nhắc tới. Buổi tập chính thức duy nhất được xác nhận đã hoàn tất vào thứ Sáu. Trong cùng giai đoạn, Giải Diamond Jubilee International Tournament cũng nằm trong chương trình thi đấu quốc tế của Pakistan.

Một đội bóng bước vào giải khu vực với hai dữ kiện nhân sự, một buổi tập, và một câu nói về tinh thần. Đấy là tất cả những gì người ngoài cuộc được xem trước giờ bóng lăn.

Điều Solano không nói

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi ở sân chơi khu vực, một buổi họp báo không nhắc gì tới chiến thuật thường kể một trong hai câu chuyện. Đội chưa có hệ thống đủ chín để diễn đạt thành lời. Hoặc đội đã có hệ thống nhưng không muốn đối thủ đọc được. Với Pakistan ở thời điểm này, tôi nghiêng về cách đọc thứ nhất.

Solano nói thêm: “Chúng tôi đang lớn dần lên, chúng tôi cố gắng đi từng bước.” Một huấn luyện viên nói “từng bước” trước Thái Lan, Philippines và Việt Nam đang đặt cược vào việc giữ tỉ số thấp lâu nhất có thể, chứ không đặt cược vào việc kiểm soát trận đấu. Cách chơi khả dĩ nhất là khối phòng ngự lùi sâu, nhường bóng cho đối thủ, và trông vào các pha chuyển đổi cùng bóng chết. Suy luận ấy đến từ hồ sơ bóng đá khu vực; phát ngôn của ban huấn luyện không cung cấp chi tiết nào như vậy.

Chi tiết Suliman khiến suy luận ấy nặng hơn. Một trung vệ vừa hạ cánh sau cơn ốm không thể đồng bộ với phần còn lại của hàng thủ trong vài ngày. Nếu Solano xếp anh đá chính trận mở màn, hàng thủ Pakistan bước ra sân với rất ít phút chơi chung. Nếu ông để anh ngồi ngoài, hàng thủ ấy bước ra sân với phương án hai. Cả hai lựa chọn đều dẫn về cùng một chỗ: trận mở màn sẽ được quyết định bởi tổ chức phòng ngự, không bởi ý tưởng tấn công.

Ở đây, một dữ kiện tưởng như kỹ thuật lại đóng vai trò lớn. Ba trận trong thời gian ngắn, cộng với quyền thay người rộng, biến hai mươi phút cuối mỗi trận thành chiến tranh tiêu hao. Đội nào có băng ghế dày hơn sẽ mua được những phút ấy bằng chân của người khác. Với 23 cái tên, danh sách của Pakistan nói nhiều về việc chia tải hơn là về một đội hình xuất phát đã định.

Chiến thuật là thơ; nhưng bàn thắng là tiếng thở dài của vũ trụ. Thơ cần thời gian, thứ mà bảng đấu ba trận không cấp cho ai.

Bài kiểm tra không bao giờ thành kỳ thi

Người Pakistan không cần vương miện; họ cần một lý do để chảy máu.

Các bình luận quanh khu vực sẽ dành cho Pakistan sự cảm thông quen thuộc: một đội bóng nhỏ đi học hỏi, thua là bình thường, thắng là kỳ tích. Cách nói đó nghe nhân hậu, nhưng nó đóng đinh một đội tuyển vào vai trò thí sinh lâu năm. Một bài kiểm tra lặp lại suốt nhiều năm không tạo ra ngôi sao. Nó tạo ra thói quen chuẩn bị cho việc không thắng.

Có một điểm mù nữa nằm trong chính cách đọc phần nhân sự. Sự xuất hiện của một trung vệ đang thi đấu ở nước ngoài thường được xem là tin tốt. Nó cũng là lời nhắc rằng hàng thủ ấy không tự sản sinh được từ nguồn trong nước, và rằng suất đá chính ở vị trí quan trọng nhất hàng thủ phụ thuộc vào một người vừa ngồi trên máy bay. Cầu thủ ở xa về hội quân, giải đấu ở gần kề — lợi thế và rủi ro nằm chung một chỗ.

Với Việt Nam, trận ở Jakarta là cuộc đối đầu mà mọi điểm số rơi rớt đều đắt. Thái Lan mang theo kinh nghiệm và kỹ thuật. Philippines có thể không còn là đối thủ dễ chịu như ký ức khu vực vẫn xếp đặt. Pakistan chỉ có một cửa: giữ trận đấu im lặng đủ lâu để đối thủ bắt đầu nghi ngờ chính mình.

Điều còn lại sau tiếng còi

Chúng ta không nhớ tỉ số, chúng ta nhớ cách mồ hôi rơi trên cỏ. Croatia dạy tôi rằng: mỗi quốc gia nhỏ đều có một trận chung kết thầm lặng.

Pakistan đang ở đầu một trong những trận chung kết như thế. Nếu hàng thủ hội quân muộn, nếu buổi tập vừa đủ, nếu “từng bước” là toàn bộ những gì đội mang tới Bandung và Jakarta, thì kỳ giải này sẽ không đo bằng điểm số. Nó đo bằng việc có ai đó, ở trận thứ ba, dám chơi như thể trận ấy là trận cuối cùng hay không.