42 km không có đường chạy: Kỷ lục nhảy xa burpee và khoảng trống phía sau con số

Đêm thứ sáu ở Parkstadion Baunatal, miền trung nước Đức, có một âm thanh mà ba mươi năm đứng bên đường chạy đã dạy tôi nhận ra ngay: hai bàn chân tiếp đất cùng một lúc, không so le, không lệch trọng tâm. Kevin Ociepka đã ở trong sân vận động ấy hơn một trăm giờ. Anh không chạy. Anh nhảy. Mỗi cú nhảy đưa cơ thể anh đi khoảng 1,4 mét, và khi đồng hồ dừng ở 155 giờ 44 phút 51 giây, quãng đường cộng lại tròn 42 km — đúng bằng một cuộc marathon, nhưng không có dây đeo số, không có vạch xuất phát, không có khán đài.

Trong phòng thay đồ, tôi học được rằng kỷ lục chỉ là con số, còn lịch sử là những gì họ không nói ra.

Kevin Ociepka là vận động viên Hyrox người Đức, đồng thời là một chuyên gia vật lý trị liệu. Hyrox là định dạng thể thao chức năng gồm tám lần chạy 1 km xen kẽ tám trạm bài tập, trong đó trạm nhảy xa burpee dài 80 mét nằm ở vị trí thứ tư. Người tập Hyrox trung bình mất 5 đến 6 phút cho trạm này; Ociepka hoàn thành dưới 3 phút. Anh đã thi 17 giải Hyrox trong những năm gần đây. Con số đó giải thích phần lớn kết quả ở Baunatal: đây không phải một người ngoài cuộc liều lĩnh, mà là một vận động viên đã lặp đi lặp lại đúng một mẫu chuyển động hàng nghìn lần trước khi biến nó thành một cuộc thử thách kéo dài sáu ngày rưỡi.

Điều đáng nói là kỷ lục trước đó. Mann Sharma, một vận động viên Ấn Độ, giữ thành tích 197 giờ cho cùng định dạng. Ociepka rút ngắn xuống 155 giờ — giảm 42 giờ, tương đương 21 phần trăm. Trong điền kinh, một kỷ lục thế giới giảm 21 phần trăm gần như là điều không tưởng, vì các môn đã được chuẩn hóa từ hơn một thế kỷ và mọi giới hạn sinh lý đều đã bị đẩy sát trần. Mức cải thiện này chỉ xuất hiện ở những hạng mục còn non trẻ, nơi kỹ thuật tối ưu chưa được tìm ra và mỗi người thử nghiệm lại phát hiện thêm một cách tiết kiệm năng lượng.

Về mặt sinh lý, cần tách bạch hai hệ năng lượng. Một cuộc marathon chạy bộ dựa chủ yếu vào hệ oxy hóa, tiêu hao khoảng 2.600 kcal và kết thúc trong khoảng hai giờ ở đẳng cấp thế giới. Ba mươi nghìn cú nhảy xa burpee dựa vào sức bền cơ, khả năng chịu đựng kỵ khí và độ bền khớp. Ước tính năng lượng tiêu hao vượt 50.000 kcal. Hai định dạng này không thể so sánh trực tiếp, và bất kỳ ai đặt chúng cạnh nhau trên cùng một bảng đều đang so sánh hai môn thể thao khác nhau.

Tốc độ trung bình của Ociepka là khoảng 267 cú nhảy mỗi giờ, tức 5,3 giây cho một lần. Con số này bao gồm cả thời gian nghỉ, ngủ và ăn. Đây là điểm tôi muốn dừng lại lâu hơn.

Mỗi vận động viên bước qua tôi là một vũ trụ. Tôi chỉ là người đứng sau cánh cửa, ghi lại nhịp đập của họ.

Trong sáu ngày rưỡi, một cơ thể không thể vận động liên tục. Chu kỳ ngủ, bù nước, nạp năng lượng và xử lý các vi chấn thương ở cổ tay, cổ chân, đầu gối đều phải diễn ra trong lúc đồng hồ vẫn chạy. Bài báo gốc không đề cập đến đội ngũ hỗ trợ, không nhắc đến người quan sát độc lập, không có đoạn nào nói về camera ghi hình toàn bộ quá trình. Cách diễn đạt cũng mang tính ước lượng: khoảng 30.000 cú nhảy, khoảng 1,4 mét. Với một kỷ lục thế giới, sự chênh lệch giữa ước lượng và đo đạc chính xác là toàn bộ khoảng cách giữa một thành tích thể thao và một câu chuyện truyền thông.

đây tôi phải nói rõ điều mà nhiều đồng nghiệp ngại nói: thành tích này không thuộc hệ thống quản lý của điền kinh. Không có liên đoàn nào phê chuẩn, không có quy trình kiểm tra doping, không có hội đồng đo lường. Danh hiệu kỷ lục thế giới trong trường hợp này là tự công bố. Điều đó không làm giảm nỗ lực thể chất của Ociepka — 155 giờ vận động là thật, và việc anh dành nó để gây quỹ cho Kinder Krebs Stiftung, tổ chức hỗ trợ trẻ em ung thư, là một lựa chọn đáng ghi nhận. Nhưng nó đặt ra một câu hi về thể loại: chúng ta đang đọc tin điền kinh, hay đang đọc tin của ngành công nghiệp thể hình?

Trong thời đại dữ liệu bùng nổ, tôi vẫn tin vào đôi mắt, đôi tai, và trái tim không biết nói dối.

Sự nhầm lẫn thể loại này không vô hại. Khi một thành tích ngoài hệ thống được đưa lên cùng trang với kết quả điền kinh chính thức, người đọc dần mất khả năng phân biệt giữa một kỷ lục được kiểm chứng bởi hội đồng đo lường và một k lục được xác nhận bởi chính người thực hiện. Với một nhà báo thể thao, ranh giới đó quan trọng không kém gì ranh giới giữa sự thật và lời kể.

Điều tôi thấy đáng chú ý hơn cả là phản ứng của công chúng. Câu hỏi phổ biến nhất trên mạng xã hội không phải anh ấy làm được bằng cách nào, mà là tại sao lại có người muốn làm điều này. Đó là câu hỏi hay. Nó cho thấy người xem hiểu rằng đây là một dạng thử thách không nằm trong hệ quy chiếu thành tích quen thuộc, và họ đang tìm một lý do nằm ngoài bảng thành tích. Mục đích từ thiện chính là câu trả lời đó.

Tôi đã đếm nhịp thở của vận động viên từ khán đài suốt ba mươi năm, và tôi biết một điều: những kỷ lục bền vững nhất không phải những kỷ lục được tuyên bố to nhất, mà là những k lục có người khác muốn phá. Với chỉ hai người thử nghiệm được ghi nhận trong hạng mục này, áp lực cạnh tranh gần như bằng không. Nếu ba năm nữa, một vận động viên Hyrox khác bước vào sân vận động nào đó và hoàn thành quãng đường trong 120 giờ, lúc đó chúng ta sẽ biết đây là một môn thể thao hay chỉ là một lần chịu đựng đơn lẻ được đóng khung thành kỷ lục.

Còn bây giờ, điều tôi giữ lại từ Baunatal không phải con số 42 km. Đó là hình ảnh một người đàn ông đứng thẳng dậy sau cú nhảy thứ ba mươi nghìn, hạ thấp trọng tâm, và chuẩn bị cho cú tiếp theo — trong khi không một hội đồng nào đứng đó để ghi lại rằng khoảng cách vừa rồi là bao nhiêu chính xác.