Bầu cử VFF nhiệm kỳ 10: ghế phó chủ tịch tài chính mới là trận đấu thật

Đêm cuối tháng 10, trên khán đài sân Thống Nhất, người đàn ông ngồi cạnh tôi không nhìn xuống mặt cỏ một lần nào trong suốt hiệp hai. Anh ta làm bóng đá hơn hai mươi năm, và toàn bộ sự tập trung dồn vào danh sách ứng viên ban lãnh đạo Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) vừa được công bố. Giữa hiệp, anh ta quay sang: "Ghế chuyên môn quan trọng hơn ghế chủ tịch, ông hiểu không?" Tôi hiểu. Đó cũng là lý do bài viết này tồn tại.

Ngày 21/10/2026, VFF công bố danh sách ứng viên nhiệm kỳ 10 (2027-2031): ba ứng viên chủ tịch, tám ứng viên phó chủ tịch và ba mươi mốt ứng viên ban chấp hành. Đại hội dự kiến diễn ra cuối tháng 12/2026 hoặc trong tháng 1/2027. Cử tri là 57 tổ chức thành viên, bỏ phiếu kín cho cả ghế chủ tịch lẫn các ghế phó chủ tịch.

Ở ghế cao nhất, Trần Quốc Tuấn tìm nhiệm kỳ thứ hai sau năm năm cầm quyền. Hai người thách thức là Nguyễn Đức Thụy, doanh nhân xây dựng kiêm ngân hàng sinh năm 2026, và Nguyễn Xuân Vũ, sinh năm 2026, đương kim phó chủ tịch phụ trách truyền thông - đối ngoại, đồng thời chủ tịch Liên đoàn Bóng bàn Việt Nam.

Phần lớn bản tin dừng ở đó: ba cái tên, một cuộc đua, dăm lời bình về tuổi tác và "làn gió mới". Cách đọc ấy bỏ sót đúng chỗ nặng nhất.

Quyền lực của VFF nằm ở ghế phó chủ tịch phụ trách chuyên môn — nơi quyết định ai dẫn dắt các đội tuyển quốc gia, ai chọn huấn luyện viên, ai viết lại điều lệ giải — và ở ghế phó chủ tịch phụ trách tài chính - tài trợ, nơi quyết định dòng tiền chảy vào hệ thống giải chuyên nghiệp. Bóng đá Việt Nam đang bầu một mô hình doanh thu. Chiếc ghế chủ tịch chỉ là phần nổi.

Ghế chuyên môn có ba ứng viên: Trần Anh Tú, Trần Quốc Tuấn và Trần Huy Đức. Trần Anh Tú đang giữ ghế này ở nhiệm kỳ 9, đồng thời là chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Bóng đá Chuyên nghiệp Việt Nam (VPF), đơn vị tổ chức V.League. Một người ngồi cả hai phía của chiếc bàn soạn luật. Việc Trần Quốc Tuấn tự ứng cử vào ghế chuyên môn trong lúc tranh ghế chủ tịch là một cấu trúc phòng thủ: phương án dự phòng nếu thua phiếu chủ tịch, hoặc ý định nắm chặt danh mục kỹ thuật bằng mọi giá. Một chiếc ghế phó chủ tịch chuyên môn viết lại cả cuốn sách chiến thuật cũ.

Ghế tài chính là nơi dòng tiền được chia. Hai ứng viên: Nguyễn Xuân Vũ và Nguyễn Đức Thụy. Vũ đại diện cho kiểu vốn quan hệ — thành viên hội đồng quản trị ngân hàng lâu năm, quan hệ rộng khắp các ngành, đã có sẵn ghế phó chủ tịch VFF. Thụy đại diện cho kiểu vốn đầu tư — xây dựng và ngân hàng, từng gắn với Sài Gòn Xuân Thành giai đoạn 2026-2026 (câu lạc bộ giải thể), tiếp quản Ninh Bình từ 2026. Đầu mùa 2026-2026, Thụy chuyển ghế chủ tịch câu lạc bộ Ninh Bình cho con gái Nguyễn Ngọc Mỹ Anh. Đó là động tác tái cấu trúc quen thuộc trước khi nhận chức vụ công: tách tài sản cá nhân khỏi vị trí sắp nắm, dọn cửa trước cho mọi chất vấn về xung đột lợi ích.

Người ta không dọn nhà kỹ đến thế nếu chỉ định đến dự đại hội rồi về.

Trong 31 ứng viên ban chấp hành, 12 người đến từ các câu lạc bộ V.League, 5 từ hạng Nhất, 1 từ hạng Nhì. Mười tám trên ba mươi mốt. Lợi ích câu lạc bộ chiếm đa số trong cơ quan ra quyết định cao nhất của bóng đá Việt Nam, và mọi chương trình cải cách đều phải đi qua nhóm này trước. Nhóm ứng viên xuất thân doanh nghiệp cũng dày: Vũ Quốc Khánh, Nguyễn Trung Kiên, Lê Văn Thành, Trần Anh Tú, Nguyễn Đức Thụy. Nhiệm kỳ 10 nghiêng về năng lực thương mại, ít nghiêng về lý lịch kỹ thuật. Hai ứng viên nữ là Nguyễn Thị Mỹ Dung và Bùi Thị Hiền Lương; Dung đang là thành viên Ủy ban Kỷ luật FIFA.

Tài sản lớn nhất của Trần Quốc Tuấn là các vị trí quốc tế: Ủy ban Thi đấu AFF, cùng các ghế ở AFC và FIFA. Năm năm cầm quyền chỉ là phần nền. Một chủ tịch mới sẽ mất những chỗ ngồi ấy, và mất luôn tiếng nói của Việt Nam trong các phòng họp khu vực.

Có một chi tiết thủ tục đáng theo dõi. Điều lệ quy định mỗi người chỉ ứng cử một chức danh. Nhưng Tuấn có tên ở cả ghế chủ tịch lẫn ghế phó chủ tịch chuyên môn, còn Vũ có tên ở ghế chủ tịch, ghế tài chính và ghế truyền thông. Danh sách cũng chưa chốt: đến ngày công bố, hồ sơ đề cử của một số tổ chức thành viên vẫn chưa về đủ. Ba - tám - ba mươi mốt chỉ là bản nháp. Toàn bộ hồ sơ còn phải qua thẩm định của Bộ Nội vụ và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trước khi thành danh sách chính thức.

Đến đây thì tôi phải tự nghi ngờ mình.

Bản tin gốc viết Thụy nhận được "sự tín nhiệm lớn". Đó là ý kiến của người viết, không kèm số liệu: không có danh sách đại biểu, không có phân tích khối phiếu. Bầu cử liên đoàn ở Việt Nam thường được quyết bằng liên minh giữa các câu lạc bộ tỉnh và các liên đoàn địa phương, và cách kể theo hồ sơ cá nhân che khuất đúng cái cơ chế quyết định ấy. Sân nhà chỉ là một con số, khi khán đài không ai hát. 57 tổ chức thành viên là khán đài thật, và không ai trong bản tin gốc đếm được họ đứng về phía nào.

Rồi chuyện tiền. Không có một dòng nào về bảng cân đối của VFF. Khán đài trống là tấm gương phơi bày sự thật sân nhà. Chỗ trống mang tên "báo cáo tài chính" trong câu chuyện này chính là thứ đáng đọc nhất: một liên đoàn sắp trao ghế tài chính cho người mới mà không công bố mình đang nợ bao nhiêu, đang phụ thuộc vào bao nhiêu nhà tài trợ, thì mọi lời hứa tranh cử đều đứng trên nền cát.

Và tôi có thành kiến nghề nghiệp. Năm 2026, tôi viết một bài nóng khẳng định một tiền đạo nội không nên là trung tâm tấn công của câu lạc bộ chủ quản; bài nhận hơn 5.000 bình luận, và tối hôm đó tôi lên livestream xin lỗi sau khi xem lại băng trận. Đọc cấu trúc từ khán đài là thói quen, và cũng là điểm mù của tôi. Quản trị khác bóng đá ở chỗ: quyết định của huấn luyện viên lộ ra sau 90 phút, quyết định của một liên đoàn lộ ra sau bốn năm. Tôi có thể đang đọc quá nhiều vào một danh sách ứng viên.

Ba dự đoán để tự trói mình. Trước ngày đại hội, ít nhất một người rút khỏi một trong hai chức danh trùng. Ghế phó chủ tịch chuyên môn ở lại với người đương nhiệm. Ghế tài chính được định đoạt bởi nhóm câu lạc bộ V.League, với cách biệt đủ hẹp để khối phiếu hạng Nhất vẫn có ý nghĩa. Sai cả ba, tôi sửa lúc bình minh, như đã từng.

Bóng đá Việt Nam có 57 tổ chức thành viên, hàng chục câu lạc bộ, và một nền kinh tế giải đấu chưa ai nhìn thấy toàn cảnh. Ai ngồi vào ghế tài chính tháng 12 tới sẽ vẽ nên toàn cảnh đó — hoặc che nó đi thêm bốn năm nữa.