HDBank Green Marathon 2026: Khi 'kỷ lục' không nằm ở đích đến

Can Giờ lúc 4 giờ sáng không có ánh đèn cao áp. Có một mùi mặn của cửa sông phía xa, tiếng những bước chân đệm trên lớp bùn cứng, và trên con đường bao quanh Sân chim – nơi mà buổi sáng bình thường chỉ có lâm ngư và chim lội – để rồi vào tháng 9 năm 2026, hàng nghìn con người sẽ loay hoay bên dải rừng ngập mặn được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới. Ở đó, tôi nhớ có lần một runner lần đầu chạy 42km đã nói: 'Em không dám nghĩ về đích. Em chỉ dám nghĩ về từng km. Cũng như trong đời vậy đó anh.' Người đó không giành huy chương, nhưng câu nói ấy vẫn theo tôi suốt mười năm làm báo. Nó khiến tôi hiểu rằng, có những cuộc đua không cần bảng thành tích để thành công. Sự kiện có tên HDBank Green Marathon 2026 – mùa thứ năm – do Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM (HDBank) phối hợp với Công ty Cổ phần Truyền thông Sự kiện Unique và Liên đoàn Điền kinh TP.HCM tổ chức, dưới sự chỉ đạo của Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM. Khác với các giải chạy đua tranh thứ hạng, giải này mang tham vọng 'xanh hóa' thể thao và đưa công nghệ vào chạy bộ. Cung đường được AIMS chứng nhận – đơn vị quốc tế đo đạc đường chạy – dù không phải là nơi để phá kỷ lục, nhưng lại là nơi để những con người bình thường tìm ra giới hạn riêng của mình. Cự ly đầy đủ: 5km, 10km, bán marathon 21km, marathon 42km – hạng mục chủ lực. Có cả giải trẻ em và giải đồng đội. Tôi không thấy tên một nhà vô địch nào được công bố; tôi thấy một khu rừng đước được nhắc đến nhiều hơn. Điều đó khác hẳn các giải chạy chuyên nghiệp vẫn gắn với những cái tên cụ thể, nhưng cũng không kém phần hấp dẫn. Nền tảng của sự kiện không nằm ở bảng thành tích mà nằm ở con người. Không có nhà vô địch quốc gia nào được công bố, không có áp lực suất dự Olympic. Nhưng chính sự vắng bóng đó lại để lại khoảng trống cho câu chuyện về những người chạy không vì huy chương. Từ những em bé hoàn thành cự ly 1km dưới sự cổ vũ của cha mẹ, cho đến cụ ông 60 tuổi chạy marathon thứ 10 của đời mình, tất cả đều là một phần của cộng đồng chạy bộ trong nước. Nghĩ về chiến lược của ban tổ chức khi kết hợp đăng ký với app HDBank và tính năng eKYC – để chạy online 'Green Marathon online' tính thành tích trên toàn quốc – tôi nhận ra họ đang cố tình kéo dài 'mùa giải' theo kiểu khác: không phải theo chu kỳ 2 năm Olympic, mà theo nhịp sống hàng ngày của người dân. Với tôi, đó chính là sự đa dạng của giới hạn con người: một cuộc đua không bắt đầu và kết thúc ở vạch sơn, mà bắt đầu từ khi một người mở app xuống phố tập. Có một nghịch lý trong cách chúng ta thường đánh giá một giải chạy: nhìn vào số nhà vô địch. Nhưng nếu đặt câu hỏi 'một giải chạy có đáng tổ chức hay không?' bằng đồng hồ bấm giờ, ta sẽ bỏ qua một thế giới đang chuyển động chậm rãi ở dưới tán đước. Tôi từng chứng kiến nhiều runner phong trào tiến bộ nhanh hơn cả vận động viên chuyên nghiệp – không phải về thành tích mà về ý thức dinh dưỡng, nghỉ ngơi, cảm giác tốc độ. Nhà báo điền kinh như tôi quen theo dõi đỉnh cao, nhưng với các cuộc đua như thế này, spike và super shoes không còn là thứ quyết định. Thứ duy nhất là câu chuyện của mỗi người trên đường. Hãy nói thật về địa hình. Cung đường qua rừng ngập mặn có cát, rễ cây, độ ẩm cao; điều đó có thể gây cản trở cho runner muốn đạt PB. Nhưng cái mà rừng đước mang lại không phải là độ lún, mà là cảm giác đang chạy bên trong một cơ thể sống. Đi qua khu Ramsar nổi tiếng của thế giới, mỗi bước chân là một hình hài của thiên nhiên. Có lẽ chính vì thế mà giải chạy này đã trồng hơn 2.000 cây xanh qua các mùa. Hành động đó giống như một minh chứng rằng thể thao không luôn cần sân cỏ nhân tạo, mà có thể trả lại cho rừng những gì nó đã cho ta. Bài học tôi rút ra từ những đêm trắng viết báo, từ những chuỗi ngày đi cùng các vận động viên trẻ ở Việt Nam, là: 'Kỷ lục chỉ là cái bóng, con người mới là đường chạy.' Ở HDBank Green Marathon, tôi nhìn thấy điều đó hiện hình qua từng con người không tên. Họ không xuất hiện trên bảng xếp hạng quốc gia, nhưng họ chính là những người tạo nên ‘nền móng’ cho thể thao nước nhà. Tôi cũng nhớ câu nói cửa miệng của một đồng nghiệp: 'Điền kinh và đời người giống nhau ở một điểm: ai cũng có vạch đích, nhưng ít ai chạy đúng đường.' Nhưng chính ở đây, trên con đường gập ghềnh vùng Cần Giờ, người ta lại dễ tìm thấy con đường của mình hơn cả trên đường piste chuẩn mực. Không có ai bị phán xét vì về cuối; không có ai bị chê vì chạy chậm. Chỉ có sự kiên trì được tôn vinh. Tôi đã nhìn thấy những ông bố bà mẹ tập chạy chiều chiều ở công viên, hay những nhân viên ngân hàng bấm giờ sau giờ làm để chạy 5km. Họ không nhận được tiền thưởng, không được truyền hình trực tiếp. Nhưng khi họ về đích, ánh mắt họ sáng lên một niềm vui khó tả. Có những vận động viên không bao giờ về đích, nhưng vẫn chạy mãi trong ký ức tôi. Họ là những người chạy bộ bình thường, nhưng phi thường bởi họ dám bắt đầu. Khi tôi đặt bút viết những dòng này, mùa HDBank Green Marathon 2026 còn chưa bắt đầu, nhưng câu hỏi 'ai sẽ về nhất?' không còn là điểm thu hút duy nhất. Tôi tò mò hơn về một em bé lần đầu tiên chạy cùng cha mẹ, về một nhân viên ngân hàng đăng ký cự ly 5km sau giờ làm, về một doanh nhân chạy half marathon để tìm lại mình. Họ là những người không bao giờ đứng trên bục vinh quang, nhưng họ chính là những con người khiến tôi hiểu rằng đường chạy không chỉ ở trên sân. Dân chạy bộ Việt Nam có bao giờ tự hỏi: Nếu không có cúp, chúng ta còn chạy vì điều gì? Có lẽ tất cả câu trả lời đều đã nằm trong những bước chân đi qua rừng đước Cần Giờ.